ПОИМНИК
Што значат поимите?
Кратки објаснувања за термините, поимите и изворите што се појавуваат на дашбордот.
Поими од Катастарот
- ТРАНСАКЦИИ vs КУПОПРОДАЖБИ
- Трансакции = сè регистрирано во Катастарот (купопродажби + закупи + откупи од РМ + лицитации). Купопродажби се само продажбите, без закупите.
- ПРОДАЖБИ ОД ИНВЕСТИТОР
- Прва продажба на новоизграден објект (А2 = стан, А3 = куќа, итн.). Често пократко: „новоградба“.
- СТАРА ГРАДБА
- Препродажба - стан што претходно бил во сопственост на физичко или правно лице.
- ЛИЦИТАЦИЈА
- Продажба преку јавно надавање, обично за принудно извршување врз должник или стечај.
- ОТКУП ОД РМ
- Откуп на недвижност од страна на Република Македонија, на пример за државни намени или социјално становување.
- ЗАКУП
- Регистриран договор за наем (станови, деловни простори, земјиште). Засебно се прикажуваат во Катастарот.
Статистички поими
- ИНДЕКС НА ЦЕНИ (2010 = 100)
- Релативна мерка: 2010-та година = 100. Индекс од 199 значи дека просечните цени се речиси двојно повисоки од 2010-та.
- НОМИНАЛНО vs РЕАЛНО
- Номиналните вредности се „кеш“ цени без корекција. Реалните се прилагодени за инфлација - покажуваат вистинска куповна моќ.
- QoQ · К/К
- Промена од еден квартал на следниот (на пр. К1 2026 наспрема К4 2025). Покажува краткорочни движења.
- YoY · Г/Г
- Промена во однос на истиот квартал претходната година (на пр. К1 2026 наспрема К1 2025). Се поништуваат сезонските ефекти.
- ПОНДЕРИРАН ПРОСЕК
- Просечната цена за Скопје се пресметува така што секоја општина се множи со бројот на трансакции - поголеми општини влијаат повеќе.
Извори на податоци
- АКН - Катастар
- Агенција за катастар на недвижности на РМ. Води „Регистар на цени и закупнини“ - единствениот официјален извор за реални трансакции.
- НБРМ
- Народна банка на Република Македонија. Издава квартален индекс на цени на станови за Скопје, базиран врз Катастарските податоци.
- BIS
- Bank for International Settlements (Базел) - собира и објавува меѓународни индекси на цени на недвижности; вклучува и серијата за Скопје.
- FRED
- Federal Reserve Economic Data (St. Louis Fed) - јавна база која ги огледалува BIS сериите со бесплатно API за програмски пристап.
Мерни единици
- ден/м² · €/м²
- Цена за квадратен метар. Денарските вредности се претвораат со фиксен курс од 61,5 МКД = 1 ЕУР.